تست سیلندرها در آزمایشگاه فیزیکی فرافن گاز
عدم انجام آزمون دوره ای انواع سیلندرها و کپسول های تحت فشار و همچنین تجهیزات و شیرآلات یکی از عوامل ایجاد کننده آسیب های جانی و مالی می باشد. لذا کنترل و بازرسی دوره ای سیلندرها از الزامات بسیار پر اهمیت در استفاده از کپسول های گاز می باشد.
عملیات تست سیلندر در فرافن گاز طبق استاندار 6792 (سیلندرهای گاز - سیلندرهای فولادی بدون درز – بازرسی و آزمون دوره ای) به شرح زیر می باشد:
1. تعیین هویت سیلندر و آماده سازی برای بازرسی و آزمون
2. تخلیه فشار و باز کردن شیر
3. بازرسی چشمی خارج سیلندر
4. بازرسی چشمی داخل سیلندر
5. تایید وزن سیلندر
6. بازرسی گلویی سیلندر
7. آزمون فشار هیدرولیکی ( تست هیدرواستاتیک)
8. بازرسی شیر و دیگر متعلقات
9. عملیات نهایی

1. شناسایی سیلندر و آماده سازی برای بازرسی و آزمون دوره ای
قبل از اقدام به هر گونه عملیات، اطلاعات مربوط به سیلندر، محتویات و مالکیت آن باید مشخص شود.
2. تخلیه فشار و باز کردن شیر
سیلندرهایی که داخل آن ها باید بازرسی شود یا تحت فشار آزمون قرار بگیرند، باید تخلیه فشار شده و شیر آن ها باز شود.

3. بازرسی چشمی خارجی سیلندر
صدمات ، سوختگی به سبب تماس الکترود جوشکاری با بدنه سیلندر، تغییرات یا اضافات غیر مجاز، تو رفتگی ها، بریدگی ها، برآمدگی ها، ترکها یا لایه لایه شدن ها، خورگی بخصوص در پایه سیلندر، خرابی های دیگر مانند حک علائم غیرمجاز روی سیلندر، ثبات در وضعیت عمودی
4. بازرسی چشمی داخلی سیلندر
از بین رفتن هر نوع پوشش یا لایه ای که از بازدید داخل سیلندر ممانعت کند، تمیز کردن هر سیلندری که دارای مواد خارجی یا علائم خوردگی بیش از حد تعیین شده باشد توسط روشهایی مانند ساچمه پاشی ، جت آب ، جت بخار و دیگر روشهای مناسب (باید در نظر گرفت که بعد از تمییز کاری سیلندر مجددا مورد بازرسی قرار گیرد)
5. تایید وزن سیلندر
به منظور تعیین تفاوت بین وزن واقعی سیلندر و وزن اولیه حک شده روی شانه سیلندر، باید سیلندر را مورد توزین قرار داد .در صورت کاهش وزنی بیش از 3% سیلندر باید مورد آزمون مکمل قرار گیرد. برای کاهش وزنی بیش از 5% ، سیلندر از چرخه مصرف خارج می گردد
6. بازرسی رزوه های سیلندر
کامل بودن شکل دنده، تمیزی و عدم وجود براده و دیگر خرابیها

7. آزمون هیدرواستاتیک یا انبساط حجمی(تست هیدرواستاتیک)
این آزمون به دو روش ژاکت آبی و بدون ژاکت آبی انجام می گردد.
فشار آزمون باید از آنچه که روی شانه سیلندر به عنوان فشار پرکردن سیلندر حک شده است بدست آید.(در اکثر سیلندر ها نیز فشار تست روی آن حک شده است)
فشار آزمون برابر با 1.5 برابر فشار کاری حک شده بر روی گلویی سیلندر می باشد.
انبساط حجمی دائمی سیلندر که بعنوان درصدی از انبساط حجمی کلی سیلندر در فشار آزمون می باشد نباید بیش از 10% باشد . (اگر نسبت انبساط دائمی سیلندر به انبساط حجمی آن از 10 درصد تجاوز نماید آن سیلندر از چرخه مصرف خارج می گردد)

8. بازرسی شیر
اگر مقرر گردد که سیلندر مجددا در چرخه مصرف قرارگیرد ، هر شیر باید به جهت تایید عملکرد و عدم نشتی در وضعیت بسته مورد بررسی قرارگیرد. شیرها باید الزامات استاندارد 11689 ملی ایران را برآورده نماید.
9. عملیات نهایی
خشک کردن و تمیز کاری، بستن مجدد شیر بر روی سیلندر، درج تاریخ انجام آزمون بعدی، نشانه گذاری ، رنگ آمیزی و شناسایی(لازم بذکر است سندبلاست و رنگ کوره ای باید قبل از آزمون صورت پذیرد)
خشک کردن و تمیز کاری
داخل سیلندر باید بلافاصله بعد از آزمون هیدرواستاتیک به لحاظ عدم وجود آلاینده مورد بازرسی قرار گیرد و بطور کامل خشک شود (دمای خشک کردن نباید از 300 درجه سانتیگراد تجاوز نماید)
بستن شیر
بستن شیر باید مطابق با استاندارد ISIRI-14653 صورت پذیرد.
نشانه گذاری
نشانه گذاری سیلندر باید نزدیک علامت بازرسی و آزمون قبلی حک شده و حاوی اطلاعات و شرایط ارائه شده در زیر باشد : نشان مرجع بازرسی یا آزمایشگاه مجازی که سیلندر در آن مورد آزمون قرارگرفته است. تاریخ آزمون (این تاریخ باید بصورت ماه و سال باشد). این نشانه گذاری باید با ارتفاعی کمینه 3 میلیمتر و بیشینه 6 میلیمتر داشته و بر روی قسمتی از سیلندر که ضخامت آن بیشتر از بدنه سیلندر است ، انجام شود .
رنگ آمیزی و شناسایی
در صورت لزوم هر سیلندر باید رنگ آمیزی مجدد شود. رنگ آمیزی و شناسایی محتویات سیلندر باید مطابق با استانداردهای ملی ایران به شماره های 304(شناسایی سیلندر گازهای طبی) و 712(استاندارد رنگ سیلندرهای گاز) انجام شود.

مردود نمودن و انهدام سیلندرهای غیرقابل استفاده
سیلندر مردود شده نباید تحت هیچ شرایطی مجددا به چرخه مصرف بازگردد و باید در مرکز آزمون به یکی از روشهای زیر منهدم گردد:
• پرس کردن سیلندر به وسیله ابزار مکانیکی
• ایجاد یک سوراخ با شکل غیر مشخص و بی قاعده بر روی شانه سیلندر
• سوراخ کردن بدنه سیلندر در سه نقطه
• برش نامنظم گلویی سیلندر